martes, 23 de marzo de 2021

"Ez, eskerrik asko!" dokumentalaren emanaldia Basteron



Martxoaren 23an, asteartean, "Ez, eskerrik asko. Gladysen leihoa" dokumentala ikusgai egongo da Basteroko auditorioan 19:00tan. Amaitzean solasdirako aukera izango da egile-ekoizleekin. Musutruk izango da.

Dokumentala, 1979an Tuteran guardia zibilak hil zuen Gladys del Estalen  borroka, bere bizitza, Euskal Herriko eta mundu mailako mugimendu antinuklearraren nondik norakoa agertzeko baliatzen da, Euskal Herrian egon ziren zentral nuklear egitasmo ezberdinak nola geratu ziren azalduz, eraikitzen ari ziren Lemoiz barne.

jueves, 12 de noviembre de 2020

BOLTSA KONPOSTAGARRIEN MAKINAK MARTXAN JARTZEA

 

Andoainen ezarriak dauden edukiontzi marroiak erabiltzeko erreztasunak ahalbidetu behar ditu Udaletxeak. Edukiontzi marroiean jasotzen den hondakin organikoa, etxean modu eroso eta txukunagoan biltzeko boltsa konpostagarriak oso baliagarriak dira. Udaletxeak dohain banatzen ditu baina azken aldian banaketa ordutegia asko murriztu da eta orain soilik astearte eta ostegun goizetan (08:30-13:00) banatzen dira. Neurri hau abuztuan jarri zen eta egun horrela jarraitzen du, herritarrentzat oztopo bilakatu delarik ordu horietan boltsen bila joan ahal izatea. 

Oreretan erabiltzen duten makina.

Urtarriletik banaketarako makinak udal biltegian daude, zain. Egokitzapen teknikoak egiteko nahiko denbora egon da eta pasaden iraileko plenoan udal agintariek eman zituzten azalpenak ez dira nahikoak. Alde batetik zain jarraitzen dugun bitartean ez dutelako inolako neurririk hartu boltsen banaketa errazteko, konfinamenduan egin zuten modura. Are eta okerrago banaketa bi goizetara murriztu dute. Bestetik ez da ulergarria enpresak horrenbeste denboraz trabak jartzen egotea. Seriotasun pixkat eskatzen dugu. Edo birziklapena oztopatu nahi da?


Herritar asko kexu adierazi da ordutegi murrizketa horrekin eta baita makinak funtzionamenduan ez jartzearekin. Askok sare sozialetan adierazi dute boltsetarako erreztasunak ez badituzte eskuratzen birziklatzeari uztiko diotela. Hau Udalaren ardura da eta guztiz onartezina da.

Berehalako irtenbidea eskatzen dugu makinak martxan jar daitezen eta bien bitartean neurriak hartzea herritarrei erreztasunak emateko boltsak lortu ahal izateko.

(Duela ia bi hilabetetako udal batzarrean emandako azalpenak bideoan).


Andoaingo Eguzki 2020-ko azaroa.



 

viernes, 12 de junio de 2020

Isurketa berria Oriara / Nuevo vertido al Oria


Papelera del Oriaren isurketa berriak salatu ditu Eguzkik
Papelera del Oriak ibaira egindako isurketa berriak salatu ditu Eguzkik.
Zizurkilgo enpresa honen isurketak iazko martxoaren 29an salatu genituen azken aldiz. Orduan, Ura agentziak isurketa horiek egon bazirela konstatatu eta enpresa arazte-instalazioak handitzeko egiten ari zen lanekin lotu zituen.
Urtebete luze pasatu da eta oraindik ez du arazo hura gainditu?
Eguzki, 2020ko ekainean



Eguzki ha denunciado nuevos vertidos de Papelera del Oria
Eguzki ha denunciado esta semana nuevos vertidos al río de Papelera del Oria (Zizurkil).
La última vez que denunciamos vertidos de esta empresa, en este mismo punto, fue el 29 de marzo del año pasado. Desde la agencia Ura constataron poco después la existencia de esos vertidos y los relacionaron con problemas derivados de las obras que estaba realizando Papelera del Oria para ampliar sus instalaciones de depuración.
Más de un año después, ¿Sigue sin superar esos problemas?
Eguzki, junio de 2020





jueves, 28 de mayo de 2020

AUZOKONPOSTAREN HERIOTZA


Duela egun gutxi, 6 urte betetzera zihoazen lehen auzokospota gunea abian jarri zenetik Andoainen, zehazki Etxeberrieta auzoan. Betetzera zihoazen diogu otsail erdian desagertu egin baitzen Etxeberrietako gunea eta ezin esan une hartan COVID19 birusaren eraginpean geundenik, ez behintzat osasun larrialdiaren ikuspegitik ezta albistegien eraginaren ikuspuntutik ere.
2014.urteko maiatzean Andoainen auzokonposta abiatu zen, herri mugimenduak eta herritar talde batek eskatu eta bultzatuta. Andoainen hondakin organikoa birziklatzen edo konposta egiten hasi zen. Tarte laburrean 38 familia parte hartzen hasi ziren Etxeberrieta Plaza eta kiroldegiko guneetan. Beste gune batzuk zabaldu ziren Ondarreta  kalean ( Gurutze Gorri ondoan) eta Sorabillan.
Etxeberrieta auzoan kokatuta zegoen azukonposta gunea.
Denborarekin ordea nahikoa ez zela egin uste dugu sistema iraultzaile hau herri osora zabaltzeko. Auzokonposta, autokonposta bezala, norbera bere hondakin organikoen arduradun bilakatzen da eta, hondakinekiko arduratsuago eta kontzienteago izaten laguntzeaz gain, gastu handirik gabe eta eguneroko kamioien kutsadura gabe, hondakin organikoa ongarri bilakatzen da, ondoren landa eremuan, lorategietan edo norberaren landareekin erabiltzeko.
Urteak joan eta urteak etorri hitz politak jaso genituen auzokonpostaren inguruan: elikagaiekin 0 Km produktuekin alderatzen zutela, herri ekimena sustatu behar zela… Baina arrazoi bat edo beste beti gerorako geratzen zen udalak  auzokonposta bultzatze eta zabaltzearen aldeko kanpaina bat egitea. Hitzak bai baina ekintzak ez.
Udalaren ekimen faltak eta hobariek izandako garapena izan dira auzokonpostaren heriotzaren arrazoi nagusiak gure ustez. Azalduko dugu:
Hasieran auzo konposta egiten zutenentzat gai organikoaz arduratzeak hobariak ekarri zituen: 2014 – 2017bitartean auzo zein autokonposta hobari handiagoak izan ditu, edukiontzi marroia jarri zenean zituenak baino. Gure ustez, irizpide egokia zen hori. Denborarekin, auzokonpostaren zabalkunde eza eta alderdi batzuen jarrera ezkorrak ekarri zuen 2018ko ordenantza fiskaletan auzokonpostaren hobaria eta edukiontzi marroiarena berdintzea. Une honetan aurreikusi genuen zein izango zen hurrengo jokaldia, hain zuzen 2019an etorri zena, hots, edukiontzi marroiaren hobariak auzokonpostarena baino handiagoak izatea. Bilketa garestiagoa eta kutsakorragoa denak, sari hobeagoa izango zuen, norberak bere borondatez, bere arduraz, eguraldi txarra hala ona, txukun eta kontzienteki eginiko lanak baino. Gainera aldaketa hauen berri ez zitzaien jakinarazi zuzenean auzokonpostaren erabiltzaileei. Hau da, lan gehiago egin eta gainera gehiago ordaindu, hobarien aldaketen berri ematea baino zer gutxiago, ez?
Logikoa denez, udalaren babes publiko ezari, edukiontzi marroira isurtzeak hobari handiagoa izatea (nahiz eta agian ez izan arrazoi bakarra) gehitzen badiogu, iragartzeko modukoa zen auzokonpostaren heriotzaren bidean jarri du. Andoainen sistema jasangarri eta iraultzaile hau heriotzera kondenatu da (egun Ondaretako gune besterik ez da geratzen 4-5 erabiltzailerekin) batzuen estrategia aurrera ateraz, beste batzuk jabetu ere egin gabe. Bide horretan gure  akatsa udal politikari eta arduradunak gehiago ez presionatzea da
Otsailean aurkitu genuen irudia.
Tristuraz idazten ditugu lerrook baina ez dugu etsitzen. Auzokonpostak etorkizuna eduki dezake Andoainen eta hor dugu adibide gisa gertu dugun Hernani, non biztanlegoaren %25ak egiten duen auzokonposta, baina horretarako udalak jarri behar du lanean:
-          Auzokonpostaren alde eginez, asmoz naiz diruz
-          Sensibilizazio kanpaian edo lan bat eginez.
-          Gune berriak irekiz.
-          Hobariei dagokionean hasierako egoerara itzultzea; auzokonpostak edukiontzi marroia erabiltzeak baino hobari handiagoa izan behar du.


Hona hemen ordenantza fiskalen inguruko bozkak, urtez urte. Argi utzi behar dugu auzokonpostaren hobarien gaia, zaku handi bateko ale bat baino ez dela  baina agian EH Bilduk, bi legegintzalditan saiatu eta lortu ez zuen ahobakartasunaren bila sakrifikatu zuela auzokonpostaren hobarien gaia.



Ordenantza fiskal berrien alde
Ordenantza fiskal berrien aurka
Abstentzioa
2017
EHBildu, EAJ-PNV, Ganemos, Irabazi eta atxikitu gabeko zinegotzia
PSE-EE

2018
EHBildu, Ganemos, Irabazi eta atxikitu gabeko zinegotzia

PSE-EE eta EAJ-PNV
2019*
Aho batez onartuak


2020
Aho batez onartuak


(*) 2019ko maiatzera arte EH Bildu egon zen Udaleko agintean eta tasen ordainketa 2018 abenduan onartu zen.


Eguzki Talde Ekologista eta Antinuklearra Andoainen, 2020ko maiatzean.

eguzki_captura


lunes, 11 de mayo de 2020

Sugea Olagain auzoan, Andoainen.



Famatua egin  da,  antza denez, Olagain auzoan ( Andoain) agertu den sugea.
Baina suge esan eta bati baina gehiagori belarriak tente jartzen zaizkionez, narrasti hauekiko gure ezjakintasuna agerian utziz, goazen azalpen batzuk ematera.

Suge biperakara

Hori da, espezie honen izena edo Natrix maura.
Suge hau uraren inguruan bizi da, igerilari eta urpekari ona baita. Ale ederra da Olagaingoa, 80zmtatik nekez pasatzen baitira. Lurrean edo adarretan berotzen da eta orduan jotzen du uretara elikagai bila: zapaburuak, igelak, zapoak, arrainak eta uhandreak (topatzen baditu).

Aiurri aldizkaritik hartutako irudia
Bere burua babesteko itxuraren estrategia erabiltzen du, ez baitu pozoirik. Sugegorrien (hauek pozoitsuak izaten ohi dira, gure arriskutsuak ez badira ere) itsura eta jokabidea dute: buru hiruki forman (zabala atzealdean), gorpuaren azpialdeko koloreak zig-zag itxura dute, arriskua sentitzean txistuka hasten da eta buruarekin kolpatuz erasotzen du ( sugegorriek hozka egiterakoan bezala) baina ez ditu ez hozka egiteko hortzak, ezta pozoia ere.
Beraz, ez arriskutsua inondik ere. Basa bizidun gehienak bezala, gizaki gertu sentitzean, ihesbideren bat utziz gero ihes egiten saiatuko da, ez digu aurre egingo.

Horregatik, Olagaingo sugea, naturaren ikuskizun bat dela uste dugu, ikusteko aukera izan dutenak, telebistaren beharrik gabe, Wild Frank-i begiratu gabe, ikusi daitekeen gertakizun polita.

Sugegorriak
Aiurri aldizkaritik hartutako irudia.
Sugeez ari garenez, ikusi duzue sugeak eta sugegorriak bereizteko ezaugarri batzuk zeintzu diren ( burua hiruki forma, zig-zag koloreak sabelaldean, txistu egin beldurtzeko…) baina ez dira  erabakiorrak. Beraz hona hemen erabakigarriak izan daitezkeen bi ezaugarri:

-          Begiak. Sugegorriak bertikalak dituzte ( marratxo bat ikusten da) eta sugeak berriz borobilak.

-          Muturra. Sugegorriak planoa du, batzuetan gaikaldean adartxo bat ateratzen zaiolarik eta sugeak berriz borobildua.

Esan dezagun gurean sugegorriak ikustea oso erraza ez bada ere, hauek bai pozoitsuak izan daitezkela baina… Ez pelikuletan bezala! Gurean daudenen pozoia erleak ziztatzean zabaltzen duten pozoiarekin antza gehiago du pelikuletako sugeenarekin baino.

Gomendioak
Halako suge batekin edo beste edozein basa animaliarekin topatzen bazara, hona gomendio orokor batzuk:
-         ---Distantzia mantendu, ez hurbildu.
-         --- Beti irtenbide bat utzi, ihes egin dezan.
-         --- Ez ukitzen saiatu, bere burua defendatzen saiatuko da eta agian gaitzen bate ere trasmititu edo erants diezazuke eta.
-        ---  Zaratarik ez atera, segituan ihes egingo du bestela.
-        --- Baldintza horiek beteta ale basati hori lasai badago, naturaz gozatzeko aukera ez galdu.

+ * Bideoa ikusteko: https://aiurri.eus/andoain/1588917100134-sugea-leitzaran-aldean



lunes, 4 de mayo de 2020

Eguzkik garbiguneen zabaltzea eskatzen du.

Bizi dugun egoera berezi eta larri honen baitan iharduera asko eten dira, horien artean garbiguneen espazioak, antza ezinbestekoa ez omen direnak. Egunotan sarean ikusi ahal izan dugu eskonbroak edukiontzi horian botatzen zituen gertakari bat, ziur bat baino gehiago ere badirela. Baita ere jakitun gara konfinamenduan gaudenetik etxebizitza askotan garbiketa sakonak egin direla eta trasteak edozein modutan atera direla, kasu batzuetan errefuxaren edukiontzira botaaz, garbigunearen itxieraren eta altzari handien bilketaren etetearen ondorioz. Honek zabor sorreran eragina dauka, baita gaikako bilketan ere, eskonbroak adibidez edukiontzi horian botatzen badira.
Beharrezkoa ikusten dugu altzari handien etxez etxeko bilketa eta Garbigunea ezinbesteko zerbitzu bezala ezarri eta martxan berriro jartzea. Erabiltzaileek zein langileek dagozkien eta beharrezkoak dituzten segurtasun eta osasun neurri guztiak bermatzen diren kasuetan, noski. Iruditzen zaigu hau posible dela eta ingurumena kaltetzen duten ekinbide hauei bidea mozte aldera eskaera hau luzatzen dugu.
Gaineratu behar dugu dagoeneko San Markoseko mankomunitateko udalerri guztietan Garbiguneak zabaldu direla, beraz espero dugu Tolosaldekoekin berdina gertatzea (Andoain kokatua dagoena). Baita ere, modu berean, altzari eta traste handien etxez etxeko bilketa berrezartzea.

Andoaingo Eguzki 2020ko maiatzean.

domingo, 19 de abril de 2020

El Leitzaran con espuma... ¡Pero sin inspectores!



Una vez más, un río ha aparecido manchado de espuma en Andoain. Hoy le ha tocado al río Leitzaran. Hemos podido ver la espuma sobre todo en la presa de Garaiko Errota, en el barrio de Olagain, pero no tenemos información sobre si se podía ver aguas arriba.

A decir verdad, no podemos asegurar que haya habido un vertido, ya que la espuma (cuya causa u origen no está muy clara) se suele producir en torno a las presas en pequeñas cantidades aún en ausencia de vertidos, aunque en este caso la espuma era bastante más abundante.

A pesar de que desde Eguzki hemos informado de esta situación, no habrá posibilidad de conocer más sobre este tema, ya que los inspectores de URA, en la actual situación de confinamiento, salen a realizar las inspecciones en condiciones muy concretas y este de Leitzaran no cumple las condiciones.

Desde Eguzki consideramos que los servicios mínimos establecidos por el Gobierno Vasco en la inspección no son adecuados, salvo que su objetivo sea dejar libre el camino a los contaminadores y agresores del medio ambiente. Entendemos que la conservación de la naturaleza siempre está en servicios mínimos y prueba de ello es que en innumerables ocasiones se ha solicitado la ampliación de los equipos de trabajo y la ampliación de los recursos de los guardas forestales, inspectores y/o de la Ertzaintza ambiental. Por lo tanto, en ningún caso es admisible que en algunos servicios básicos que no son suficientes por sí mismos, se establezcan servicios aún más reducidos, a menos que se adopten las medidas de seguridad y salud necesarias que la situación requiere.

Dos vertidos en un mes.

Por otro lado, recordamos que se trata del segundo incidente en  poco más de un mes (a su paso)en los ríos, a su paso por Andoain. El anterior se produjo el 13 de marzo en el arroyo Errekabeltz o Ziako, en cuyo caso se pudo investigar el vertido y la empresa responsable fue Krafft. A día de hoy, existe un expediente abierto a Krafft que aún no se ha resuelto.

Fuente: SOS Deiak

Para terminar, muchas de estas denuncias no serían posibles sin la colaboración de los ciudadan@s
 por lo que os pedimos que sigáis informando de posibles agresiones al medio ambiente, en favor de construir Euskal Herria desde la ecología.